2017-07-21 | WARSZAWA
Partnerem serwisu jest:

Zaliczenie przez wierzyciela tzw. „złego długu” w poczet kosztów prowadzonej działalności

Handel

Autor: Andrzej Zurawski 4

34007617_ml

Ustawodawca przewiduje możliwość uznania wierzytelności nieściągalnych za koszt prowadzonej działalności dla celów podatkowych, jednak może mieć to miejsce tylko przy spełnieniu ustawowo określonych przesłanek.

Zgodnie z art.  16 ust. 1 pkt 25 lit. a ustawy CIT oraz art. 23 ust. 1 pkt 20 ustawy PIT, istnieje taka możliwość, gdy są to wierzytelności, które uprzednio zostały zarachowane jako przychody należne oraz gdy są to wierzytelności, których nieściągalność została udokumentowana w sposób określony przepisami. Warunki te muszą być spełnione łącznie.

O ile zarachowanie wierzytelności, jako przychodów należnych nie budzi większych wątpliwości – oznacza to, iż powinien być dokonany odpowiedni zapis w księgach rachunkowych, o tyle stwierdzenie nieściągalności wierzytelności i jego udokumentowanie wymaga omówienia. Przede wszystkim z ustawy wynika tutaj obowiązek wierzyciela do podjęcia kroków celem wyegzekwowania należności, nie wystarczy zatem jedynie uprawdopodobnienie, że faktura nie zostanie opłacona lub wystąpienie opóźnienia w zapłacie przez kontrahenta. Celem uznania wierzytelności za ostatecznie nieściągalną należy podjąć wszelkie czynności prowadzące do jej wyegzekwowania.

Ustawodawca w  art. 16 ust. 2 ustawy CIT wskazuje, że za wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 25, uważa się te wierzytelności, których nieściągalność została udokumentowana w jeden spośród trzech podanych sposobów:

  1. postanowieniem o nieściągalności, uznanym przez wierzyciela, jako odpowiadającym stanowi faktycznemu, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego,
  2. postanowieniem sądu o:
  3. oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów, lub
  4. umorzeniu postępowania upadłościowego, jeżeli zachodzi okoliczność wymieniona w lit. a, lub
  5. zakończeniu postępowania upadłościowego, albo
  6. protokołem sporządzonym przez podatnika, stwierdzającym, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty.

 

Wymienione sposoby udokumentowania nieściągalności stanowią katalog zamknięty. Uznanie za koszty wierzytelności nieściągalnej na podstawie jakiegokolwiek innego dokumentu nie będzie zatem uznane za skuteczne przez organ podatkowy. Należy również pamiętać, że dopiero uprawomocnienie się tych postanowień, a nie sam fakt ich wydania, daje podatnikowi uprawnienia związane z  uznaniem wierzytelności za nieściągalną.

Naczelny Sąd Administracyjny w wydawanych orzeczeniach podkreślał wagę uznania przez wierzyciela, iż postanowienie o nieściągalności wierzytelności odpowiada stanowi faktycznemu. Zgodnie z wyrokiem  z 9 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1754/07 NSA wskazał, że: „(…) postanowienie o nieściągalności by mogło być uznane za dokumentujące nieściągalność, musi być uznane przez wierzyciela jako odpowiadające stanowi faktycznemu”. Oznacza to, że wierzyciel by móc zaliczyć tę nieściągalną wierzytelność, musi jeszcze mimo postanowienia o nieściągalności uznać, że odpowiada ono stanowi faktycznemu jako zgodne z rzeczywistością na dzień zaliczenia tej wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów.

Bardzo istotnym jest, aby nie łączyć nieściągalności wierzytelności z faktem, iż dłużnik nie spłaca długu lub z przykładowym zawiadomieniem komornika, iż  majątek dłużnika istnieje, ale nie został spieniężony w drodze licytacji. Wiąże się to z zasadą wyrażaną zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie, iż podstawą nieściągalności wierzytelności musi być brak majątku dłużnika. Na uwadze należy mieć fakt, iż uznanie nieściągalności wierzytelności w jeden ze wskazanych ustawowo sposób i zaliczenie jej na tej podstawie do kosztów uzyskania przychodów przez wierzyciela, nie zamyka wierzycielowi możliwości dalszego dochodzenia długu.

Możliwa jest sytuacja, gdy wierzycieli wystąpi o stwierdzenie nieściągalności części wierzytelności. Zgodnie z opinią Ministerstwa Finansów,  wyrażoną w piśmie z 3 listopada 1999 r., nr PB3-2099-IP-722-314/99: – w przypadku gdy podatnik wystąpi do organu postępowania egzekucyjnego o egzekucję jedynie części ustalonej wierzytelności, postanowienie o nieściągalności tej części powoduje, że całą wierzytelność można uznać za nieściągalną. Dowodem zatem do uznania całej wierzytelności za koszty uzyskania przychodów będzie postanowienie o nieściągalności części tej wierzytelności wydane przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego.

 

Adwokat Andrzej Żurawski

Dawidowicz Grochowski Żurawski

Kancelaria Adwokacka Sp. p.

www.handelzagranica.pl

Komentarz

Zostaw opinię

Platforma Dialogu Hurtowego
 Kontakty. Interesy. Pieniądze.

 

 

....tu zaczyna sie dobry biznes - zobacz